lezersomarmartha

14-04-18

Leven en lot - Vasili Grossman (2)

Hij keek naar Tsjepyzjin. Tsjepyzjin zag dat zijn aandacht geveinsd was en vervolgde: 'Ik denk dat er een grens is die de oneindigheid van het universum beperkt: het leven. Die grens ligt niet in Einsteins kromming, maar in de tegenstelling tussen het leven en de dode materie. Ik geloof dat het leven kan gedefinieerd worden als vrijheid. Leven is vrijheid. Vrijheid is het grondbeginsel van het leven. Daar loopt de grens: tussen vrijheid en slavernij, tussen leven en dode materie.
Vervolgens bedacht ik dat de vrijheid, eenmaal ontstaan, is begonnen te evolueren. Die evolutie volgde twee sporen. De mens heeft meer vrijheid dan het protozoön. De hele evolutie van de levende wereld is een beweging van een kleinere naar een grotere mate van vrijheid. Daarin ligt de essentie van de evolutie van de levensvormen. De hoogste vorm van leven geniet de meeste vrijheid. Dat is de eerste tak van de evolutie.'
Strum bekeek Tsjepyzjin peinzend aan. Tsjepyzjin knikte, alsof hij de aandacht van zijn luisteraar goedkeurde.
'Maar er is nog een tweede, kwantitatieve tak van de evolutie, bedacht ik. Als de gemiddelde mens vijftig kilo weegt, dan weegt de mensheid tegenwoordig honderd miljoen ton. Dat is veel meer dan, zeg maar, duizend jaar geleden. De massa van de levende materie zal steeds verder toenemen, ten koste van die van de dode materie. De aardbol zal langzamerhand tot leven komen. Als de woestijnen en het noordpoolgebied volledig bewoond zijn, zal de mens onder de aarde gaan wonen en de horizon van zijn onderaardse steden en velden in de diepte blijven verleggen. Uiteindelijk zal de levende materie het overwicht krijgen op aarde. Daarna zullen de andere planeten tot leven komen. Als je je de evolutie van het leven in de oneindigheid van de tijd voorstelt, dan zal de verandering van levenloze in levende materie zich voltrekken op een galactische schaal. De dode materie zal zich omzetten in leven, in vrijheid. Het heelal zal tot leven komen, alles op de wereld zal levend zijn en dus vrij. De vrijheid, het leven, zal de slavernij overwinnen.'

09-03-17

Schimmen aan de Hudson - I.B. Singer (13)

Dát had ik moeten zijn, astronoom, dacht hij. Als je je verliest in de grootsheid van het goddelijke, zie je niet de kleinheid van de mens. Het was moeilijk te geloven dat elk van deze stipjes een zon was, waaromheen een aantal planeten draaide net zoals de aarde, wie weet ook planeten die door onbekende wezens bewoond werden. Nee, onze planeet aarde kon geen uitzondering zijn in de kosmos. Het was denkbaar dat er miljarden of triljarden van zulke aardbollen bestonden, ieder met zijn eigen fauna en flora, zijn schoonheden en gebreken, zijn lusten en lasten. Het was vreemd hier op Morris Gombiners veranda in de eeuwigheid te zitten kijken, waaruit je kwam en waarin je moest terugkeren. Hoe dwaas waren zij die dachten dat de mens, met zijn kleine geest, de enige wijsheid in het ganse universum was, en dat al het andere blinde, willekeurige, puur fysieke materie was!

19-10-16

De familie Moskat (4) - I.B. Singer

Asa Hesjel dacht na over Hitler. Volgens Spinoza was Hitler deel van de Godheid, een bestaanswijze van de eeuwige substantie. Al zijn daden waren vooraf bepaald door eeuwige wetten. Zelfs als men Spinoza’s leer verwierp moest men toch nog erkennen dat Hitlers lichaam deel uitmaakte van de substantie van de zon, waar de aarde zich ooit van had losgemaakt. Elke moordzuchtige daad van Hitler was een functioneel onderdeel van het heelal. Als men consequent was moest men concluderen dat God slecht was, of dat lijden en sterven goed waren.

18:00 Gepost door omar | Permalink | Tags: spinoza, eeuwig, materie, substantie, conclusie, moordzucht, lijden, pantheisme