lezersomarmartha

16-04-18

Leven en lot - Vasili Grossman (3)

Sofja Osipovna hoorde de muziek. Ze had die muziek voor het eerst gehoord toen ze een kind was, ze had ernaar geluisterd als studente en als jonge arts. Deze muziek gaf haar altijd een levendig voorgevoel van de toekomst. Maar de muziek bedroog haar. Sofja Osipovna had geen toekomst, alleen een leven dat voorbij was.
En even benam de gewaarwording van haar eigen, unieke verleden haar het zicht op het heden, op de rand van de afgrond. Een vreemder gevoel dan dat bestaat niet. Het is iets onuitsprekelijks, iets wat je met niemand, hoe nabij ook, kunt delen, niet met je vrouw, je moeder, je broer, je zoon, een vriend of je vader. Het is het geheim van de ziel, dat de ziel, zelfs als ze daar vurig naar verlangt, aan niemand kan prijsgeven. Een mens neemt het gevoel van zijn leven met zich mee, zonder het ooit met iemand gedeeld te hebben. Het wonder van een afzonderlijk, uniek individu, in wiens bewustzijn en onderbewustzijn al het goede en slechte, al het grappige, lieve, beschamende, meelijwekkende, bedeesde, tedere, angstige en verbaasde is verzameld dat hij van zijn kinderjaren tot op hoge leeftijd heeft gevoeld, ligt besloten in dat sprakeloze, geheime en eenzame gevoel van een uniek leven.

17-02-18

Homo Deus - Y.N. Harari (1)

Uit "Homo Deus - Een kleine geschiedenis van de toekomst" door Yuval Noah HARARI

De afgelopen eeuwen is de mens zijn belangrijkste ankers kwijtgeraakt. Allereerst verdween in de negentiende en twintigste eeuw, voor velen van ons tenminste, God als zingevende instantie. Maar de afgelopen decennia is ook het humanisme zelf onder druk komen te staan. Veel gerieflijke noties over de mens worden bevraagd en aangevallen. Nieuwe wetenschap leert ons dat het zelf, het "ik" niet bestaat - het is ons brein dat ons wijsmaakt dat we "iemand" zijn. Wie we zijn en hoe we ons zelf beleven is een constructie die iedere vaste kern ontbeert - wanneer we in ons hoofd kijken, komen we veel tegen, maar geen ziel, en zelfs geen "zelf".

18:10 Gepost door omar | Permalink | Tags: homo, deus, ziel, constructie, kern, anker, instantie

06-12-17

Wie een leven redt (Irene Gut Opdyke) 4

Als bange, in het bos verdwaalde kinderen, renden we van schaduw naar schaduw, opschrikkend bij elk geluid en met bonzend hart van angst en verdriet. We hoefden niet eens tegen elkaar te zeggen dat we wilden zien waar de nazi's de mensen naartoe brachten. We volgden hen gewoon zodra we durfden.
Voor we de rand van het dorp hadden bereikt, hoorden we de schoten al. We drukten ons tegen de muur van een garage en bij elk salvo krompen we ineen alsof we zelf geraakt waren. Het schieten ging nog lang door, heel lang, en toen het eindelijk voorbij was, liepen we weer zwijgend naar het busstation. We liepen als doden, met vermorzelde zielen.
We praatten niet over wat we hadden gezien. Destijds leek erover praten erger dan heiligschennis: we hadden iets gezien dat zo verschrikkelijk was, dat het een gruwelijke heiligschennis kreeg. Het was een wonder van het kwaad. Het was ondoenlijk in woorden te vatten wat we hadden aanschouwd, en dus bewaarden we het veilig binnen in ons tot de tijd rijp was om het naar buiten te brengen, aan anderen te laten zien en te zeggen: 'Kijk. Dit is het ergste dat de mens kan doen.'

18:00 Gepost door omar | Permalink | Tags: schaduw, nazi, busstation, gruwel, heiligschennis, ziel, wonder, vermorzeld